Na bitcoin, etherium en andere cryptovaluta behoren nu ook NFT’s tot het interessante terrein van de blockchain-technologie. Deze non-fungible tokens zijn in opkomst als digitaal eigendomscertificaat, vooral voor waardevolle voorwerpen die zich puur en alleen in het online domein bevinden. Foto’s en video's op internet en zelfs een Twitterbericht worden aangekocht met een NFT, het digitale antwoord op de traditionele eigendomsakte.

Een kunstwerk, een zeldzaam voetbalplaatje, een eerste boekuitgave of een filmposter met de handtekening van George Clooney erop: het zijn allemaal verzamelobjecten die een enorme waarde kunnen hebben.
In de huidige digitale wereld geldt dat ook voor digitale niet-tastbare voorwerpen. Zo werd bij veilinghuis Christie’s recent het kunstwerk Everyday van digitaal kunstenaar Beeple verkocht voor bijna 60 miljoen euro. Everyday is een jpeg, een collage van de ruim 5000 foto’s die de kunstenaar sinds 2007 online heeft gezet. Een techmiljonair bood vorige week een bedrag van 2,5 miljoen dollar op de eerste originele Tweet van Twitter-oprichter Jack Dorsey, we schreven daar al over. En voor een paar seconden durende videoclip van een éénhandige ‘dunk’ van basketballer Lebron James werd onlangs 100.000 dollar betaald.

Copy/paste?
In tegenstelling tot de bezitters van het fysieke kunstwerk of het voetbalplaatje heeft de eigenaar van het digitale voorwerp níets concreets in handen. De jpeg staat namelijk gewoon op de website van de kunstenaar en is voor iedereen te zien. Jack Dorsey’s bericht staat zoals altijd voor iedereen te lezen op Twitter. Wat de eigenaar wél heeft, is een unieke non-fungible token. Deze NFT is het onomstotelijke bewijs van eigendom van de foto, de tweet en het basketbalfilmpje.

Everyday klein

(Everyday, detail)

Je kunt je afvragen wat voor zin het heeft om heel veel geld te betalen voor iets dat voor iedereen gewoon online te zien en te kopiëren is. Tenslotte staat Everyday hierboven ook afgebeeld en ook de Tweet van Dorsey kun je naar hartenlust delen en copy/pasten (zie rechts). De aanbieders van NFT’s vergelijken het echter zo: iedereen kan een reproductie van de Mona Lisa kopen, maar er is maar één origineel met één eigenaar, namelijk het Louvre. Al die reproducties doen niets al aan de werkelijke waarde van het oorspronkelijke werk.

eerste Tweet Jack DorseyNiet-vervangbaar
Non-fungible betekent ‘niet-vervangbaar’. In de Van Dale komt ‘fungibel’ niet meer voor (in het etymologisch woordenboek nog wel), maar in Engels staan fungible assets voor units die makkelijk kunnen worden ingewisseld. Het ene briefje van tien euro is even veel waard als een ander briefje van tien euro (of twee vijfjes) en één gram goud evenveel als één andere gram. Die zijn dus inwisselbaar. Van de non-fungible token is er echter maar één. De waarde en de naam van de eigenaar van de NFT worden vastgelegd in een distributed ledger (gedeeld kasboek): de blockchain. Deze data kunnen niet worden aangepast of vervalst omdat het kasboek wordt bijgehouden door duizenden computers over de hele wereld. Ethereum is de meest gebruikte valuta om een NFT aan te kopen of te verkopen. Want dat kan weer wel: de NFT is overdraagbaar en kan in waarde stijgen en dalen, al naar gelang de vraag.

Uiteindelijk kun je afvragen wie er in hemelsnaam miljoenen zou willen betalen voor een tweet of een korte videoclip op internet, maar dat geldt voor fysieke verzamelaarsobjecten net zo goed: het is uiteindelijk wat de gek ervoor geeft. Wat dat aangaat: het hier afgebeelde kunstwerk van Beeple bracht bij Christie's meer op dan een Monet die kort daarvoor werd geveild. Maar deze gekte wordt wel vergeleken met de doorgeschoten waarde van cryptovaluta zoals bitcoin. Is het echt of is het een zeepbel?

Wil je dieper in de NFT-hype duiken: de website Nonfungible.com houdt het allemaal bij. En hier lees je een grappig artikel van tech- en entertainment-website The Verge over het bijzondere fenomeen NFT.