Misschien heb je ze wel voorbijzien komen: een slimme thermostaat of een slimme tandenborstel. Deze apparaten behoren tot de categorie Internet of Things. Maar wat is dat eigenlijk en wat kun je er precies mee?

Er zijn zoveel dingen mogelijk door het Internet of Things (IoT). Je alarmklok gaat af en tegelijkertijd warmt je koffiemachine zich al op. Je krijgt een e-mail dat je energieleverancier ziet dat er een probleem is in je stoppenkast voordat jij het doorhebt. Of misschien sta je op het punt naar huis te gaan en start je je thermostaat via de app op je telefoon om ervoor te zorgen dat je huis warm is wanneer jij thuiskomt.

Steeds meer apparaten in je leven krijgen onder andere een computerchip en verbinding met je wifi. Op deze manier kunnen apparaten niet alleen maar informatie verzamelen, maar ze kunnen het dan ook delen met jou via een app op je smartphone of met geselecteerde bedrijven. Dit is simpelweg wat het IoT is. Neem alle apparaten in de hele wereld en verbind ze met het internet. Een ambitieus project, maar we zijn al aardig op weg. Er zijn al een heleboel apparaten die kunnen verbinden met het internet: babyfoons, horloges, tandenborstels, thermostaten, energiemeters, koelkast, stofzuiger, televisie en beveiligingssystemen. Zo geeft 10toptest.nl aan dat er momenteel ruim 300.000 slimme stofzuigers zijn in Nederland. De meeste van deze apparaten hebben apps om ze van een afstandje te besturen, via internet.

Maar waarom wordt dit gedaan? Het internet wordt gebruikt voor het ontvangen en verzenden van informatie. Sommige voorbeelden herkennen we wel: een website op je computer, Youtube op je telefoon of Netflix op je smart-tv. Maar waarom heeft een koelkast internet nodig, of een thermostaat?

Laten we de koelkast als voorbeeld nemen. Een slimme koelkast heeft een scherm waarop je van alles kunt invoeren en aflezen. Je kunt een boodschappenlijst maken en muziek luisteren voor bij het koken. Maar de koelkast kan ook bijhouden welke boodschappen je in de koelkast hebt en receptenideeën geven gebaseerd hierop. Als er dan een item mist uit je koelkast, dan kan zij een bericht sturen naar je smartphone om door te geven dat een item ontbreekt.

Voor veel mensen is de droom dat meer van deze apparaten leren om met elkaar te praten. Als we het voorbeeld van de slimme koelkast vasthouden, dan zouden we kunnen instellen dat je koelkast met je auto kan praten. Op die manier weet de auto bijvoorbeeld wanneer je nog snel een boodschap moet doen en plant dan je route via een supermarkt.

Maar het IoT levert ook een grote risico’s voor je privacy en veiligheid: mensen met slechte bedoelingen kunnen misbruik maken van apparaten in je huis. Al enige tijd zijn de slimme speakers in opspraak. Veel van deze speakers blijken een privacy-nachtmerrie te zijn die blijven ‘luisteren’ zelfs als je niet tegen ze praat. Deze data verlaat je huis met gesprekken die helemaal niet bedoeld zijn voor je speaker. Als je met je familie aan het praten bent wil je liever niet dat het gesprek op straat komt te liggen. De fabrikanten achter deze slimme speakers beloven overigens wel beterschap.

Bovendien zijn de makers van de apps en apparaten zelf ook onduidelijk over wat er met de data gebeurt die zij verzamelen. Hoelang blijft de data opgeslagen? Wat wordt er mee gedaan? Een slimme speaker (en de bedrijven erachter) weet sowieso wat je muzieksmaak is bijvoorbeeld. Een koelkast houdt bij wat je consumeert. Een auto weet waar je bent. Deze informatie is natuurlijk ontzettend fijn voor inbrekers die je liever niet thuis wilt hebben.

Daarbij zijn hackers een knelpunt voor makers van deze slimme apparaten en de apps die er door ondersteund worden. Elk apparaat met IoT moet zijn eigen manieren krijgen om onder meer hackers, phishingaanvallen en malware tegen te gaan. Apparaten zonder bescherming zijn een uitstekend doelwit voor een aanval en kunnen worden gebruikt om de rest van je netwerk aan te vallen.