Sinds de nieuwe privacywet (AVG) op 25 mei inging, doen er de nodige paniekverhalen de ronde. Zo gaat er ook een nepverhaal rond dat alle openbare amateurfotografie verboden zou zijn. Dat is echt een hoax, maar hoe zit het wel?

Het is begrijpelijk dat er onrust is ontstaan onder (amateur)fotografen, omdat foto’s ook persoonsgegevens zijn. Volgens de definitie van de AVG is een persoonsgegeven ieder gegeven waaruit direct of indirect een persoon te identificeren is. Dat foto’s waarop mensen staan daarbij horen, is dan ook wel duidelijk. Foto’s zijn daarnaast bijzondere persoonsgegevens, want ook uit foto’s waarop iemand niet herkenbaar is aan zijn gezicht, postuur of houding, kan soms immers etniciteit, religie, afkomst of gezondheid op te maken zijn. Toch wil dat niet zeggen dat je nu direct kans loopt om torenhoge boetes te krijgen.

De AVG is al van toepassing op het moment dat je een foto maakt, alle verwerking van persoonsgegevens valt immers onder de AVG, dus ook met het opslaan en eventueel publiceren moet je heel zorgvuldig omgaan.

Foto’s vallen bovendien onder het portretrecht en dat bepaalt dat je voor een portret in opdracht toestemming van de geportretteerde moet hebben voor publicatie. Voor de AVG is dat dan dus gelijk geregeld. Overigens mag de geportretteerde ook niet zomaar die foto’s onbeperkt publiceren, want er rust auteursrecht op van de maker, de fotograaf dus. Meer hierover lees je op Auteursrecht.nl.

Uitzonderingen
Het is dus altijd verstandig om toestemming te hebben van degene die je fotografeert. Maar er zijn uitzonderingen. Zo is er geen probleem als je puur als persoonlijke hobby foto’s maakt die je niet (openbaar) publiceert. Zodra je die foto’s openbaar op internet zet, bijvoorbeeld voor iedereen zichtbaar op Facebook of Instagram, val je alweer buiten die uitzondering ‘voor strikt persoonlijke verwerking’ en heb je formeel dus echt wel toestemming van de afgebeelde personen nodig.

Ook is er de journalistieke exceptie waarmee je foto(‘s) onder de uitingsvrijheid vallen, en in de praktijk kun je daar als (amateur)fotograaf al snel aanspraak op maken. Op zijn blog citeert ICT-jurist Arnout Engelfriet het hoogste Europese hof over diens interpretatie van journalistiek:

[Van journalistiek is sprake] bij de bekendmaking aan het publiek van informatie, meningen of ideeën, ongeacht het overdrachtsmedium. Deze activiteiten zijn niet voorbehouden aan mediaondernemingen en kunnen een winstoogmerk hebben.

Dat geldt dus ook voor bloggers en feitelijk voor vrijwel iedereen die informatie, een mening of idee (ergens) wil publiceren en daar beeld bij nodig heeft.

De soep wordt dus niet zo heet gegeten als die wordt opgediend. Je kunt dus lekker blijven fotograferen, maar denk wel even na voordat je alles even enthousiast deelt. En houd voor ogen dat degenen die op je foto’s te zien zijn natuurlijk ook belangen hebben. Die belangen dien je te allen tijde in het oog te houden, maar dat betekent niet dat je niets meer mag fotograferen of publiceren.

Wil je je hier verder in verdiepen, lees dan meer op blogs als Ius mentis of Charlotte's Law. Op laatstgenoemd blog vind je ook nuttige informatie over waar je op moet letten bij het bewaren van foto’s in opdracht.