Kortgeleden deed Defensie in Litouwen een oproep om Chinese smartphones en vooral die van Xiaomi in de ban te doen vanwege censuursoftware op de telefoons. Minister Stef Blok maakte vandaag bekend dat Nederland die zorg niet deelt en het advies dan ook niet overneemt.

In Litouwen baarde het National Cyber Security Center (NCSC) eind september opzien door een rapport over de gevaren van Chinese smartphones. Wij schreven hier toen over.
Vooral de aanwezigheid van zogenoemde censuursoftware baarde de Litouwers zorgen: een software-instelling in de browser die in China ‘verboden’ politieke termen zou blokkeren op alle Xiaomi-toestellen. Die instelling zou niet op de in Europa verkochte modellen actief zijn, maar wel op afstand geactiveerd kunnen worden. Gooi je Chinese telefoons weg, adviseerde Litouwen.

Vandaag antwoordt demissionair minister Stef Blok van EZK op vragen van VVD-kamerlid Queeny Rajkowski dat hij geen aanleiding ziet om “een dergelijk zwaarwegend advies” over te nemen. Blok zegt in zijn brief wel de mening van het Kamerlid te delen dat zulke censuursoftware een inbreuk zou kunnen zijn voor grondrechten zoals de privacy en de vrijheid van meningsuiting en nieuwsgaring. Hij bevestigt bovendien dat de signalen uit Litouwen in Nederland bekend zijn, maar dat hij geen bewijs heeft om te denken dat die censuursoftware bij ons aan de orde is. En zou dat op enig moment toch het geval zijn, dan is het aan de betreffende toezichthouders om actie te ondernemen.

Verscherpt beleid
Sinds 2018, zo schrijft de demissionair minister, geldt in Nederland voor de overheid een verscherpt inkoop- en aanbestedingsbeleid met het oog op nationale veiligheidsrisico’s. Verder is het aan organisaties zelf om “risicoafwegingen uit te voeren voordat hard- en software in gebruik worden genomen”.
Wel wist de minister nog te melden op de Kamervragen dat de Rijksoverheid sinds 2018 zelf zestig Xiaomi-smartphones heeft aangeschaft. Die worden niet gebruikt voor de eigen bedrijfsvoering “maar zijn aangeschaft om te worden gebruikt als onderwerp van technisch, forensisch of opsporingsonderzoek”, zo schrijft Blok.