Rusland heeft gezichtsherkenning in het openbaar vervoer ingevoerd. Op 240 metrostations in de hoofdstad Moskou kunnen reizigers sinds vrijdag betalen met Face Pay. Het zou de drukte moeten verminderen: in de camera kijken en dóór!

In de ruim 240 metrostations van de metropool Moskou kunnen reizigers sinds afgelopen vrijdag betalen via gezichtsherkenning. Op elk station zijn poortjes met camera gebouwd. Reizigers die er gebruik van willen maken, hoeven nu alleen maar kort in de camera te kijken, waarna het poortje opent en de rit automatisch wordt afgeschreven. Sergey Subyanin, burgemeester van Moskou, bracht het nieuws naar buiten via Twitter.

FacePay Tweet burgemeester Moskou

Op de gemeentewebsite schrijft locoburgemeester Max Liksutov er trots op te zijn dat Moskou de eerste stad is waar gezichtsherkenning op zo’n grote schaal wordt toegepast: “Passagiers hebben geen kaart of smartphone meer nodig, ze hoeven alleen maar naar de camera bij het poortje te kijken. Je smartphone of een ander oppervlak hoef je niet meer aan te raken. Qua kwaliteit en gebruiksgemak is er nergens ter wereld iets beters te vinden.”
Om Face Pay in de metro te kunnen gebruiken, moeten reizigers eerst een foto uploaden en hun bankkaart en metropas aan de app koppelen. Aangeraden wordt om dat van tevoren te doen, omdat de registratie ‘enkele uren kan duren’. Het systeem is overigens vrijwillig en “alleen voor diegene die dit handig vindt”, zegt locoburgemeester Liksutov, “andere betaalmethoden gaan nergens heen.”

De autoriteiten verwachten dat de komende jaren tien à vijftien procent van de reizigers het gezichtsherkenningssysteem gaat gebruiken. Het zou veel sneller werken, waardoor de drukte in de metro zou moeten afnemen. Elke dag gebruiken naar schatting zes miljoen Russen de metro.

Zorgen over privacy
Volgens de autoriteiten hoeft niemand zich zorgen te maken over zijn privacy. “Alle informatie wordt veilig gecodeerd - de camera op het tourniquet leest alleen de biometrische sleutel en niet de afbeelding van het gezicht of andere persoonlijke gegevens”, zegt het Moskouse ministerie van transport. En volgens het ministerie van informatietechnologie worden “alle afbeeldingen opgeslagen in het GIS ETSHD-systeem: het Moskouse ‘Gemeenschappelijke Data Opslag en Verwerkingscentrum’. Dit wordt beschermd in overeenstemming met de wetgeving van de Russische Federatie.”

Maar Russische activisten uiten wel degelijk hun zorgen. “Dit is een gevaarlijke nieuwe stap in Ruslands streven naar controle over zijn bevolking. We moeten volledige transparantie hebben over hoe deze app in de praktijk zal werken.” Dat zegt Stanislav Shakirov, oprichter van Roskomsvoboda, een groep die zich inzet voor de bescherming van digitale rechten en vrijheid van informatie tegen de Britse krant The Guardian. “We komen dichter bij autoritaire landen zoals China die gezichtstechnologie al onder de knie hebben. De metro van Moskou is een overheidsinstelling en alle gegevens kunnen in handen komen van de veiligheidsdiensten.”
Volgens burgerrechtenbewegingen in Rusland wordt gezichtsherkenning al breed toegepast in Moskou bij politieke protesten en eerder ook bij het naleven van de corona-lockdown.