Google ligt in de clinch met de Australische overheid over een nieuwe mediawet. Daarin staat dat Google nieuwsproducenten moet gaan vergoeden voor zijn zoekresultaten. De internetgigant dreigt zijn zoekmachine nu af te sluiten voor het gehele Australische continent.

Het gaat hard tegen hard in Australië. “Als deze wet doorgaat, hebben wij geen andere keus dan Google Search hier af te sluiten”, zegt Google. “Wij zijn niet gevoelig voor dreigementen”, reageert minister-president Scott Morrison, “Australië bepaalt de regels in Australië. Dat gebeurt in ons parlement, door onze regering. Zo werkt dat hier.”

De premier reageerde na afloop van een senaatsonderzoek waarin Google verklaarde dat de nieuwe mediawet in Australië voor het bedrijf onwerkbaar is. “We hebben de voorstellen goed bestudeerd en zien gezien de financiële en operationele risico’s geen manier om onze diensten hier voort te zetten”, verklaarde Google-Australië-directeur Mel Silva. De passage in de beoogde mediawet waar het hier om draait, schrijft voor dat Google kranten en nieuwswebsites moet gaan betalen voor de links en nieuwsfragmenten die in zijn zoekmachines verschijnen. Hetzelfde geldt overigens voor Facebook dat nieuws op zijn service Facebook News plaatst.

94 procent via Google
Wie naar een nieuwsonderwerp zoekt op internet, doet dat in de meeste gevallen via een zoekmachine. En de kans dat die zoekmachine Google is, is levensgroot. In Australië loopt 94 procent van alle zoekopdrachten via Google en 19 van de 25 miljoen Australiërs maakt dagelijks gebruik van die dienst, zegt de Australische toezichthouder. De zoekmachine leidt je vervolgens naar de meest relevante resultaten van kranten, nieuwswebsites en tv-stations die hij voor je verzameld heeft. Volgens de toezichthouder draaide Google vorig jaar in Australië een omzet van ruim 3 miljard euro.

De kritiek van de nieuwsorganisaties én de politiek is dat Google dus dik verdient aan advertenties, door zijn zoekmachine te verrijken met nieuws dat het niet zelf gemaakt heeft, maar alleen verzameld. De kranten en nieuwssites zien daar niets van terug, zeggen ze, terwijl zij toch al moeite hebben het hoofd boven water te houden. Zeker in deze lastige coronatijd: veel lokale kranten hebben journalisten moeten ontslaan vanwege een gebrek aan advertentie-inkomsten.
Nieuwsorganisaties worstelen sowieso met hun online nieuwscontent: geven ze die gratis weg of laten ze consumenten ervoor betalen? De harde werkelijkheid is dat consumenten dat amper doen, omdat ze het nieuws toch wel ergens anders gratis kunnen krijgen.

Betalen voor links
Google verklaarde eerder wel bereid te zijn bereid een algemene vergoeding te betalen aan de belangrijkste nieuwsproducenten, maar het huidige wetsvoorstel gaat verder. Daarin staat dat Google voortaan voor elke link en elk nieuwsfragment in zijn zoekmachine een bedrag moet afdragen. Dat weigert het bedrijf pertinent. Waar discussies bij de techgiganten vaak over macht en geld gaan, gaat het volgens Google in deze kwestie om principes: de vrijheid om te linken naar relevante zoekresultaten. Op die vrijheid is volgens Google het hele internet en zeker het succes van zoekmachines gebaseerd.

Google heeft hierin een opvallende medestander gevonden, zo meldde techsite The Verge: Tim Berners-Lee, de uitvinder van het wereldwijde web. Berners-Lee stuurde een brief (zie nummer 46) aan de senaatscommissie, waarin hij onder meer schrijft: “Betalingen afdwingen voor het doorlinken van online content ondermijnt een van de fundamentele principes van het internet.”