De politie mag straks, zonder dat mensen het doorhebben, op afstand hun computer of smartphone hacken. De wet die dit mogelijk maakt, de Wet computercriminaliteit III, is door de Eerste Kamer aangenomen.

Deze wet moet extra slagkracht geven bij opsporingsonderzoeken en het voor de politie makkelijker maken om in te breken op het systeem van een verdachte.

De hackbevoegdheid is niet het enige wat er met deze wet verandert, maar het is wel de meest controversiële verandering. De politie mag straks zowel bekende als onbekende lekken gebruiken om digitaal in te breken op iemands computer. Het gaat daarbij niet alleen om pc's of laptops, maar ook om smartphones of servers.

Zerodays
Het gebruik van onbekende kwetsbaarheden, zogeheten zerodays, stuit daarbij op weerstand. De fabrikant weet er nog niet van af, waardoor kwaadwillenden er misbruik van kunnen maken als zij de lekken ontdekken, en ze zijn veel waard op de zwarte markt.

Verder mag de politie gebruik gaan maken van hacksoftware. Er zijn wereldwijd verschillende bedrijven die zich in het ontwikkelen van dergelijke software hebben gespecialiseerd en deze te koop aanbieden.

Privacy?
Volgens minister Grapperhaus zijn deze vergaande maatregelen nodig omdat computercriminelen steeds meer kunnen en steeds moeilijker zijn op te sporen door de snelle technologische ontwikkelingen. Hij zegt dat de privacy van burgers voldoende is gewaarborgd.

Vooraf moet de rechter commissaris toestemming geven. Die toestemming wordt vervolgens getoetst door de Centrale Toetsingscommissie van het Openbaar Ministerie. Als er een zaak van komt moet de rechter ook toestemming geven voor het gebruik van dit bewijsmateriaal. De Inspectie Veiligheid en Justitie beoordeelt het hele proces ook.

"Er zijn de afgelopen jaren veel verbeteringen doorgevoerd, maar wij houden zorgen over het gebruik van onbekende kwetsbaarheden en bij het inzetten van hacksoftware", zegt Ton Siedsma van Bits of Freedom. De politie is verplicht het vinden van zerodays te melden, maar dat hoeft niet als deze worden gebruikt in hacksoftware. "Dat vinden we zorgelijk", zegt Siedsma. Want dan blijft het lek bestaan.

In de ogen van Siedsma wordt daarmee een duistere markt in stand gehouden. "Deze wet moet Nederland veiliger maken, maar hierdoor wordt ons land juist onveiliger."

Meer veranderingen
Naast de hackbevoegdheden zorgt het wetsvoorstel ook voor andere veranderingen. Het vervolgen van zogeheten groomers, personen die via internet minderjarigen benaderen om bijvoorbeeld seks met hen te hebben, moet makkelijker worden. Ook wordt het mogelijk om hier lokpubers voor in te zetten. Het verkopen van gestolen computerdata wordt daarnaast strafbaar.