Nederlanders zullen vermoedelijk tijdens de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar ook stemmen over de nieuwe wetgeving die de AIVD en MIVD meer bevoegdheden geeft.

Nederlanders gaan volgend jaar stemmen over de zogenoemde ‘sleepwet’ in een raadgevend referendum. Er zijn genoeg handtekeningen verzameld om de volksraadpleging te laten plaatsvinden, zo laten initiatiefnemers van het referendum maandag weten. Wel moeten de meer dan 300.000 handtekeningen nog geldig verklaard worden door de Kiesraad.

Het referendum zal waarschijnlijk plaatsvinden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018.

Met de wet, formeel de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), krijgen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) meer toegang tot internetgegevens van Nederlandse burgers. In juni werd het wetsvoorstel aangenomen door de Eerste Kamer.

Veiligheidsdiensten kunnen straks op grote schaal kopieën maken van data die via de kabel verstuurd worden. De gegevens mogen minstens drie jaar bewaard worden. Ook mogen ze straks een dna-databank aanleggen. Hoewel de minister van Binnenlandse Zaken toestemming en een onafhankelijke commissie moeten geven voor taps, maken tegenstanders zich zorgen over de privacy van burgers.

Het voorstel van een volksraadpleging over de wetgeving werd opgezet door studenten en kwam in eerste instantie moeilijk op gang. De handtekeningenactie ging lopen toen tv-maker Arjen Lubach er aandacht aan besteedde aan zijn wekelijkse programma Zondag met Lubach. De organisatie had tot 16 oktober om genoeg handtekeningen te verzamelen.

Een woordvoerder van de Kiesraad zei eerder tegen NRC dat stemgerechtigden twee stempassen kunnen verwachten tijdens de gemeenteraadsverkiezingen als het referendum genoeg steun zou krijgen. Overigens treedt de Wiv al per januari 2018 in werking, dus voordat een referendum erover gehouden is.

Het is vervolgens de vraag wat Den Haag met de uitslag zal doen. Het vorige raadgevende referendum, over het Europese associatieverdrag met Oekraïne, leidde tot een lastige situatie voor de politiek. Er werd tegen het verdrag gestemd. Omdat het referendum niet bindend is, kon de politiek de afwijzing naast zich neerleggen.

Lees ook: Privacy in gevaar