Met Leopard is Mac OS X beland bij versienummer 10.5. Het programma is nu volledig 64 bits en terugwaarts compatibel met 32 bits-software. Multicore-machines worden beter benut. Aan de buitenkant valt de gelikte grafische vormgeving direct op. De interface ziet er fris en modern uit met de doorschijnende, transparante menu's en Dock dat in 3D wordt weergegeven. Een ander aardig detail is dat vensters in Dock weerspiegelen als je ze onder Dock sleept.

Het bureaublad van Leopard. Rechts zie je een stack met zeven documenten opspringen.

Dock is niet alleen grafisch aangepakt. Je kunt bestandsmappen op Dock plaatsen, door Apple stacks (stapels) genoemd, zodat je snel bij je favoriete bestanden kunt. Standaard heeft Leopard een aparte stack voor downloads, zodat deze niet overal op het bureaublad terechtkomen. Daarnaast kun je ook je eigen stacks maken van mappen die je veel gebruikt.

Het openen van stacks met kleine aantallen documenten is zeer fraai geanimeerd. Als je op een stack klikt, dan springen de bestanden er letterlijk uit als een "duveltje uit een doosje". Grotere hoeveelheden bestanden worden overzichtelijk geopend in een venster, waarna je een keuze kunt maken.

Cover Flow en Smart Folders
Een andere grafische functionaliteit in Leopard is Cover Flow. Met Cover Flow kun je driedimensionaal bladeren door bestanden (documenten, afbeeldingen en video). Daarna kun je met de functie Quick Look alle bekende documenten, afbeeldingen en filmpjes met verbazingwekkende snelheid openen. Ook biedt Quick Look ondersteuning voor Office-documenten (Word, Excel) zonder dat je het betreffende programma hebt geïnstalleerd.

Eenmaal gevonden bestanden kun je ordenen met Smart Folders, waarin je alle bestanden met een bepaald kenmerk bij elkaar kunt zetten. Bijvoorbeeld alle presentaties in één Smart Folder. De Smart Folders kun je inschakelen op Dock, in Finder en in Mail.

Zelf Widgets maken
Naast al het grafische geweld biedt Leopard meer mogelijkheden voor mensen die graag hun computerwerkzaamheden willen personaliseren. Je kunt zelf snel en eenvoudig zonder enige programmeerkennis Widgets maken van bijvoorbeeld (gedeeltes van) webpagina's. Een belegger zou bijvoorbeeld een selectie kunnen maken van de AEX-index en deze in een Widget kunnen plaatsen. De Widget wordt daarna automatisch ververst met de laatste cijfers van de AEX. Ook kun je op deze manier de laatste koppen van je favoriete nieuwssite in een Widget plaatsen, of nieuwe foto's van een fotosite.

Kleurrijk mailen
Ook in Mail kun je volop je creativiteit kwijt. Nieuw is de mogelijkheid van html-sjablonen (templates) waarmee je snel gelikte, kleurrijke mailtjes maakt. Vaak kun je deze nog extra personaliseren, bijvoorbeeld door naar bepaalde plekken in het bericht een paar zelfgemaakte foto's te slepen. Mail zet deze automatisch op de juiste plekken, zodat je mailtje er direct professioneel uitziet.

Mail heeft nu standaard een aantal html-sjablonen voor kleurrijke mailtjes.

Verder vergeten Mail-gebruikers nooit meer belangrijke afspraken met de notitie-optie. Notities komen in een aparte map terecht en worden ook geplaatst in het kalenderprogramma iCal. Mooi en overzichtelijk dus. Slim in Mail is de integratie met Google Maps. Als je een adres in een e-mail aantreft dan kun je deze doorlinken naar Google Maps, zodat je weet waar je moet zijn.

Samenwerken met iChat
Videochatters zullen de vernieuwde videofunctionaliteit in iChat kunnen waarderen. Deze is flink verbeterd en biedt aardige mogelijkheden om je te presenteren tijdens de videochat. Je kunt een zelfgekozen achtergrond gebruiken, bijvoorbeeld een videofilm of afbeelding. iChat maakt automatisch een uitsnede van je, en plaatst deze bovenop de achtergrond.

Je moet eerst experimenteren voordat je acceptabele resultaten krijgt. Tijdens de presentatie van Apple werkt dit vrij goed, maar thuis krijgen we niet zo'n goed resultaat. iChat maakt tijdens de test thuis allerlei vreemde witte gaten bij onze ogen, net alsof je met een buitenaards wezen zit te praten. Thuis zitten we in een vrij donkere omgeving. Mogelijk is het resultaat afhankelijk van de belichting en het contrast van de ruimte zelf.

Behalve de speelse visuele veranderingen biedt iChat ook voor serieuze gebruikers meer mogelijkheden. De Remote Desktop is in iChat geïntegreerd. Met Remote Desktop kun je andere Mac-gebruikers toegang geven tot je computer via het netwerk of internet. Je kunt zo bijvoorbeeld bestanden en documenten aanpassen en voordoen hoe een bepaald programma werkt. Dit alles kan tijdens een videogesprek. Handig!

Jammer voor de fanatieke Nederlandse chatters is dat veel andere messengers nog steeds niet worden ondersteund. iChat biedt slechts ondersteuning voor gebruikers van de Mac, AOL en Google Talk. Met de gebruikers van het meest gebruikte programma in Nederland, Windows Live Messenger van concurrent Microsoft, kan iChat niet overweg. Vaak zul je dus nog een ander chatprogramma moeten installeren, een gemiste kans.

Spaces: wisselen tussen bureaubladen
Nieuw is Spaces, waarmee je meerdere bureaubladen kunt creëren en oproepen. Dat is handig voor als je verschillende taken tegelijk uitvoert en daarvoor per taak een bepaalde programmagroep gebruikt. Bijvoorbeeld als je foto's bewerkt tijdens het e-mailen en internetten. Je kunt snel tussen de Spaces wisselen met de pijltjestoetsen terwijl je de Apple-toets ingedrukt houdt.

Spaces: werken met meerdere bureaubladen.

Multiboot-systeem met Bootcamp
Voor Mac-gebruikers die wel eens een ander besturingssysteem willen uitproberen is Bootcamp nu standaard geïnstalleerd. Bootcamp was al mogelijk met Tiger, maar deze moest apart worden gedownload en geïnstalleerd. Met Bootcamp kun je besturingssystemen als Windows Vista en Linux in dualboot op je Mac zetten. Uit een test blijkt dat dit nog niet eens zo'n gekke gedachte is; de snelste Vista-laptop is volgens PCWorld momenteel een MacBook Pro!

Bootcamp: Windows XP, Vista of Linux op je Mac.

Time Machine
Het lekkerste hebben we voor het laatst bewaard. Time Machine is het nieuwe back-upprogramma in Leopard. Visueel is dit zeker het spectaculairste back-upprogramma van dit moment. Het zoeken naar back-ups is visueel geweldig in beeld gebracht. De documenten en bestanden uit de back-ups vliegen door je beeld met op de achtergrond een sterrenhemel, alsof je door een enorme sterrenregen van documenten vliegt.

Time Machine biedt een volledige back-up van je Mac en slaat verschillende versies van één document op als dit is gewijzigd. Zo kun je terug in de tijd als de laatste versie van het bestand je niet bevalt. Dus als je spijt hebt van bijvoorbeeld een fotobewerking en je hebt Time Machine tijdig een back-up laten maken (dat kan bijvoorbeeld ieder uur) dan kun je via Time Machine snel en eenvoudig de vorige versie van de foto terugvinden. Je kunt Time Machine zo instellen dat het één keer per uur een back-up maakt.

Wel heb je voor de optimale werking van Time Machine een extra harde schijf nodig, die je via usb aansluit. Je kunt het beste een nieuwe externe harde schijf aanschaffen, want Time Machine neemt deze het liefst helemaal in bezit. Voordat je het weet formatteert het programma namelijk alle bestanden die op de schijf staan.

Time Machine maakt een visueel spectakel van je back-ups.

Geen netwerkondersteuning
Suf is dat Time Machine geen netwerkschijven ondersteunt. Het lijkt er op dat Apple tijdens de laatste bètatests de netwerkondersteuning van Time Machine heeft verwijderd. Netwerkondersteuning was volgens bezoekers van het Apple-forum eerder wel voor Time Machine gepland, zelfs draadloos via Airport. Dit stond volgens de forumleden duidelijk op de website van Apple onder Time Machine. Vlak voor de introductie van Leopard heeft Apple deze aankondiging echter snel verwijderd van alle websites. Voorlopig ben je dus aangewezen op een externe harde schijf, die je via de usb-poort op je Mac aansluit. Als je een netwerkschijf wilt gebruiken, dan moet je het prijzige programma Leopard Server installeren, waarvoor je een aparte licentie nodig hebt. Een licentie voor Leopard Server kost € 459,- voor 10 systemen.

Eerste bugs gemeld
De upgrade verliep op onze Mac probleemloos, maar Leopard blijkt vlak na de introductie niet zonder bugs te zijn geleverd. Zo wordt de firewall standaard uitgeschakeld na de upgrade. Gelukkig bestaan er voor de Mac nog weinig virussen en Trojaanse paarden, maar verontrustend is het wel. Een ander probleem met de firewall is dat deze andere programma's zou kunnen beschadigen, bijvoorbeeld Skype. Ondertussen werkt Apple aan een eerste patch (10.5.1) die volgens de website Mac Rumors een groot aantal problemen zal oplossen, waaronder die met de firewall.

Volgens Apple draait Leopard op Macs met een Intel, PowerPC G5, of PowerPC G4 (867 megahertz of sneller) processor, 512 megabyte werkgeheugen en een harde schijf met minimaal 9 gigabyte vrije ruimte. Voor de installatie heb je een dvd-drive nodig.

De prijs voor de upgrade valt mee, 129 euro voor een individuele Mac. Daarnaast biedt Apple ook de mogelijkheid van een gezins-upgrade voor € 199,- (maximaal vijf computers). En als je vanaf 1 oktober een nieuwe Mac hebt aangeschaft, dan kost de upgrade slechts € 8,95. Houd echter wel rekening met de aanschafkosten van een externe harde schijf als je Time Machine wilt gebruiken.

Conclusie
Apple is er met Mac OS X Leopard in geslaagd om weer een stap vooruit te zetten naar het ultieme besturingssysteem. De grafische verbeteringen bieden het beste van twee werelden: het ziet er mooi uit en het is nog functioneel ook. Back-uppen wordt met Time Machine leuk in plaats van een noodzakelijk kwaad. Er zijn echter wel verbeterpunten waar Apple aan moet werken. Allereerst moet natuurlijk de slordige firewall-bug worden opgelost. Verder is het jammer dat Time Machine geen netwerkschijven aankan en dat iChat geen ondersteuning biedt voor het in Nederland immens populaire Windows Live Messenger. En wanneer komt er nu eindelijk een pc-versie van Mac OS X-